İşyeri Hekimliği

İşyeri Hekimliği

6331 Sayılı Yasa ile Meslek hastalığının meydana gelmesi, vücut bütünlüğünü bozacak bir iş kazası ve hatta en kötü sonuçlanabilecek olan işçi ölümünün önüne geçilebilmesi için işyeri hekimi bulundurma zorunluluğu getirilmiştir. İşyeri Hekimliği Belgesi alınabilmesi için; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın bünyesinde olan eğitim kurumlarında eğitim almış ve Bakanlığın düzenlediği sınavlardan başarılı bir şekilde geçilmesi gerekmektedir.

İşyeri Hekiminin Görevleri

İşyeri hekimi, sağlık ve güvenlik arasındaki bağı oluşturan bir köprü özelliğindedir. Çalışma ortamının risklerinin uzman hekimler tarafından en aza indirilmesi için işverenden yapılmasını istediği çalışmalar asla maliyet olarak görülmemelidir. Yapılan çalışmalar sayesinde işyerinin güvenli ve sağlıklı hale getirilmesi, gelecekte meydana gelebilecek herhangi bir kazada ödenecek tazminat, tedavi rehabilitasyon maliyetlerinin önüne geçileceğinden yatırım olarak değerlendirilmelidir. Önlemler sayesinde kaza ve sık görülen hastalıklara bağlı olarak gerçekleşebilecek iş gücü ve iş günü kayıplarının da büyük ölçüde önüne geçilmesi işveren için büyük bir artı oluşturacaktır.

  1. İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri kapsamında çalışanların sağlık gözetimi ve çalışma ortamının gözetimi ile ilgili işverene rehberlik yapmak.
  2. İşyerinde yapılan çalışmalar ve yapılacak değişikliklerle ilgili olarak işyerinin tasarımı, kullanılan maddeler de dâhil olmak üzere işin planlanması, organizasyonu ve uygulanması, kişisel koruyucu donanımların seçimi konularının iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş sağlığı kurallarına uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene önerilerde bulunmak.
  3. İşyerinde çalışanların sağlığının geliştirilmesi amacıyla gerekli aktiviteler konusunda işverene tavsiyelerde bulunmak.
  4. İş sağlığı ve güvenliği alanında yapılacak araştırmalara katılmak, ayrıca işin yürütümünde ergonomik ve psikososyal riskler açısından çalışanların fiziksel ve zihinsel kapasitelerini dikkate alarak iş ile çalışanın uyumunun sağlanması ve çalışma ortamındaki stres faktörlerinden korunmaları için araştırmalar yapmak ve bu araştırma sonuçlarını rehberlik faaliyetlerinde dikkate almak.
  5. Kantin, yemekhane, yatakhane, kreş ve emzirme odaları ile soyunma odaları, duş ve tuvaletler dahil olmak üzere işyeri bina ve eklentilerinin genel hijyen şartlarını sürekli izleyip denetleyerek, çalışanlara yürütülen işin gerektirdiği beslenme ihtiyacının ve uygun içme suyunun sağlanması konularında tavsiyelerde bulunmak.
  6. İşyerinde meydana gelen iş kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerinin araştırılması ve tekrarlanmaması için alınacak önlemler konusunda çalışmalar yaparak işverene önerilerde bulunmak.
  7. İşyerinde meydana gelen ancak ölüm ya da yaralanmaya neden olmadığı halde çalışana, ekipmana veya işyerine zarar verme potansiyeli olan olayların nedenlerinin araştırılması konusunda çalışma yapmak ve işverene önerilerde bulunmak.
  8. İş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildirmek

Hekim; çalışmalar gerçekleştirilirken personelin kullanacağı koruyucuların seçilmesi, çalışanların sağlık durumlarının incelenmesi ve gözetiminin gerçekleştirilmesi, yapılan iş sebebiyle oluşabilecek stres faktörlerini araştırmak ve çalışanları bundan korumak için gerekli etkinlikleri gerçekleştirmek, çalışanların fiziksel ve psikolojik kapasitelerini tartarak iş ile uyumları hakkında yetkiliye danışmanlık yapmalıdır

Meydana gelmiş olan meslek hastalıklarının kayıtlarının tutulması, herhangi bir kazaya sebebiyet vermediği halde bu riski taşıyan durumların tespit edilip listelenmesi durumları mutlaka hekim tarafından yazılı olarak işverene aktarılmalıdır.

Gebelik durumunda olan, önceden iş kazası geçirmiş, 18 yaşından küçük olan gibi özel durumlara sahip çalışanların takibi yakından yapılıp koruma altına alınmalıdır ve bu durum risk analizinde hekimin gözetimiyle incelenmelidir.

Çalışanların sağlık geçmişinin incelenmesinin yanında giriş, işe dönüş, sağlık kontrollerinin düzenli bir şekilde devamının sağlanması ve koruyucu sağlık müdahalelerinin yapılması hekimin görevleri arasındadır.

Çalışanların Sağlık Muayeneleri

Belirlenen tehlike sınıflarına göre yapılacak muayeneler az tehlikeli sınıftaki iş yerlerinde en geç 5 yılda bir, tehlikeli sınıftakilerde en geç 3 yılda bir ve çok tehlikeli işyerlerinde en geç yılda  bir kez olmak üzere gerçekleştirilmelidir.

İşyeri Hekimi Çalışma Süreleri

a) Az tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 5 dakika,
b) Tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 10 dakika,
c) Çok tehlikeli sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 15 dakika,

(2) Az tehlikeli sınıfta yer alan 2000 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 2000 çalışan için tam gün çalışacak en az bir işyeri hekimi görevlendirilir. Çalışan sayısının 2000 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar işyeri hekimi ek olarak görevlendirilir.

(3) Tehlikeli sınıfta yer alan 1000 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 1000 çalışan için tam gün çalışacak en az bir işyeri hekimi görevlendirilir. Çalışan sayısının 1000 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar işyeri hekimi ek olarak görevlendirilir.

(4) Çok tehlikeli sınıfta yer alan 750 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her 750 çalışan için tam gün çalışacak en az bir işyeri hekimi görevlendirilir. Çalışan sayısının 750 sayısının tam katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar işyeri hekimi ek olarak görevlendirilir.